Notulen 1920-1946

Notulen van de hulpvereniging voor het Christelijke Nationale Schoolonderwijs te Wagenborgen.

- 18 februari 1920. In deze vergadering wordt er gesproken over de begroting voor een nieuw te bouwen school. De voorzitter, de heer Magendans, geeft de aanwezigen te kennen dat alle ouders die schoolgaande kinderen hebben lid kunnen zijn of worden van de hulpvereniging.
Daarentegen zijn zij die geen schoolgaande kinderen hebben verplicht voor hun lidmaatschap f 2,- te betalen, voor minder vermogenden bedraagt dit f 1,-. Hierna gaven de meeste aanwezigen zich op als schoolgeldbetalende ouders of als contribuerende leden.

- 1 maart 1921. De voorzitter vraagt: "gezien de groote som die de scholenbouw op meerdere plaatsen in de gemeente zal eischen, wat er gedaan moet worden indien het gemeentebestuur eens niet meer bij machte blijkt te zijn, om het bedrag daarvoor benoodigd los te krijgen." Aller mening was, gedachtig aan 't spreekwoord: Waar niet te krijgen is, heeft de Keizer zijn recht verloren.
Aan Koop zal worden gevraagd wat hij denkt welk bedrag het bestuur hem schuldig is voor het tijdelijk genoten gebruik van zijne schuur, voor het geven van onderwijs.
De tijd voor schoolpantoffels voor de kinderen is weer aangebroken. Troost geeft te kennen deze van de Stichting weer een partijtje "zelfkant" kunnen krijgen, en direkt 100 Paar voor onze schoolkinderen gemaakt zullen worden.

- 28 december 1920 wordt een verzoek bij de gemeente ingediend, tot het bouwen van een nieuwe school. Voorlopige raming kosten: Schoolgebouw f 46.231,-, Centrale verwarming f 8.651,-, Meubilair f 6.000,-, Kosten van eerste inrichting f 100,-. Samen f 61.982,-.

- 23 mei 1921. Er wordt door de voorzitter bekend gemaakt dat het terrein voor de te bouwen school is getaxeerd volgens wettelijk voorschrift op de som van ruim f 1.190,-.
Hij zegt verder dat met het oude schoolgebouw gehandeld kan worden naar het goeddunken van het bestuur en de vereniging, daar dit gebouw en terrein na afbraak het volle eigendom van het bestuur en de vereniging blijft.

- Op 21 juli 1921 wordt er door burgemeester en wethouders van Termunten een vergunning afgegeven voor het vertimmeren van de hoofdonderwijzerswoning.

- Op 3 augustus 1921, wordt er door het bestuur vijfduizend gulden geleend van de "Nieuwe Spaarbank voor Appingedam en omstreken".

- De heer E. van Dijk, dorpsmid, schrijft in op de levering van kachels, pijpen met bochtstukken, schermen met deuren en verdere toebehoren overeenkomstig het daarvan vervaardigde bestek voor het bestuur van de christelijke schoolvereeniging te Wagenborgen voor een som van drie honderd acht en vijftig gulden dertig cent.

- Weledele Heer!
Zou U Ed. wel zoo vriendelijk willen zijn mij te berichten waarbij ik mij moet vervoegen, om mijn traktement in ontvangst te nemen voor het houden van twee maanden dagelijksche toezicht bij den bouw der christelijke school te Wagenborgen. Ik heb destijds tegen den Weledele heer Y. van der Veen, architect der gebouwde school, gezegd dat ik daar f 200,- per maand voor moest hebben.
Bij voorbaat mijn beleefde dank,
Getekend Joh. Hommes, Architect Nieuwolda.

- Brief van de inspecteur van het lager onderwijs.
Nu uit Uw schrijven van 22 dezer blijkt, dat U bij de regeling der ijsvacanties niet verlangt, dat de namen der vacantiedagen worden genoemd, vervalt het bezwaar van het bestuur der bijzondere lagere school te Wagenborgen tegen het meegaan met het voorstel, na veertien dagen berijdbaar ijs de ijsvacantie te beperken tot één middag in de week.
Het bestuur conformeert zich dus nu geheel aan de door U gewenschte regeling:
Twee middagen per week vrij gedurende de beide eerste ijsweken en één middag per week vrij bij langeren duur der vorst.
Wagenborgen, 23 november 1926.

- 25 februari 1926. Ziekte. De voorzitter zegt dat wegens de algemeen heersende ziekte, waardoor 's morgens 11 februari slechts 16 leerlingen der school waren opgekomen, een week lang de school gesloten is.

Thans geeft de voorzitter het woord aan dhr. Koster, inzake de opgerichte Bewaarschool welke vanaf 1 mei j.1. functioneert. Eerst volgt voorlopige aanslag der wekelijkse vergoeding of schoolgeld, welke de ouders per kind hebben te betalen. Eenige variatie, van 10-15-20 cent naar gelang de draagkracht der ouders, wordt ingesteld, en na bespreking geregeld. Dhr. Koster zegt dat het getal leerlingen, bij de oprichting 22 in getal, thans tot 26 is gestegen, dat juffrouw Mini Bosman het werk wel bevalt, de kinderen met graagte de Fröbelschool bezoeken, en ook verschillende ouders hun ingenomenheid met dit onderwijs te kennen hebben gegeven.
De ruimte aan de zuidkant der school, waar het zoogenaamd "zandhokje" voor de kinderen is ingericht, is bij zonnig weer echter te warm en zal overdekt, of tegen de felle zon beschut moeten worden. Mr. Huisman zegt de juffrouw te hebben aangeraden om bij te veel warmte aan de zuidkant, zich met de kinderen aan de noordkant, op de speelplaats te verplaatsen.
Een vader van 4 schoolgaande kinderen kon deze niet ter school zenden, wegens gebrek aan schoeisel enz. waarom hij Mr. Huisman heeft gesproken.
Een openbare school in een naburig dorp speculeerde hier reeds op, om de kinderen aan onze school te onttrekken. De voorzitter en secretaris meenden uit spoedsoogpunt, 2 dezer kinderen van schoeisel te moeten voorzien en bij gebrek aan middagbrood, in voorkomend geval een wittebrood van 18 cent te verstrekken, met bepaling dat broodverstrekking, alleen bij werkloosheid der vader, zou plaats mogen vinden.
De overige leden keuren deze handelwijze goed.

- 31 juli 1928. Er zijn enkele kinderen met roodvonk. Dr. Botjes en Dr. Bekenkamp adviseren om de school niet te sluiten aangezien zich de ziekte sporadisch voordoet ener maar een paar schooldagen meer te gaan zijn voor de vakantie.

- Bestuursvergadering gehouden ten huize van de heer Magendans, werd door de voorzitter geopend met gebed.
Behalve den Heer B. Bos waren alle leden aanwezig.
De notulen voorgelezen van voorgaande vergadering werden met een enkele opmerking goedgekeurd.
Aan de orde was: nazien en bespreking van de sollicitatiebrieven, ontvangen naar aanleiding van de oproeping van een onderwijzer, ter voorziening in de vacature van de onderwijzer D. Huisman.
Ingekomen waren 23 sollicitaties. Na de verschillende personen met aanbevelingsbrieven beoordeelt en gelezen te hebben, werd besloten om over een 8-tal nader te informeeren. Niets meer aan de orde zijnde sloot J. Bijmolt de vergadering met dankzegging.
E. Brons, secretaris.

- 27 maart 1936. Per 1 juli 1736 zal het hoofd der school, meester Huisman, zijn functie neerleggen wegens pensioengerechtige leeftijd. Als opvolger werd uit 70 sollicitanten gekozen voor meester De Vries uit Schildwolde.

- 11 juli 1936. Wegens daling van het aantal leerlingen moet een leerkracht worden ontslagen, daar hiervoor door het Rijk geen subsidie meer zal worden betaald.
De hulpvereniging vond dat er door 2 leerkrachten geen goed onderwijs kon worden gegeven, zodat werd besloten een kwekeling met acte aan te stellen op kosten van de hulpvereniging.
Ook werd er besloten dat er een nieuwe woning voor het hoofd der school moest komen. Het oude huis voldeed niet meer aan de eisen van de tijd.

- 28 maart 1936. In 1936 zijn er veel aannemers die inschrijven voor de te bouwen onderwijzerswoning. Totaal waren dat er 27 en men verschilde in prijs van f 2.367,- tot f 3.200,-.

- 1 juli 1937. Het aantal leerlingen is gestegen. Er kon 1 januari 1937 een nieuwe 3e leerkracht worden aangesteld voor rekening van het Rijk.
Ook was het bestuur van de hulpvereniging zeer verheugd met het groeiende aantal kleuters onder leiding van juffrouw Bosman (juf Mini). Er moest zelfs worden omgezien naar een ruimere speelplaats. Mede in staat gesteld door de vrijgevigheid van de ouders kon het bestuur een geheel nieuw speelterrein, waarvan een gedeelte overdekt, inrichten op de tuin van meester De Vries, hoofd van
onze school.

- 6 december 1939. Ook deelt meester de Vries mede dat door de militairen is gevraagd van een onzer lokalen 's avonds gebruik te mogen maken voor het geven van lessen. Na bespreking zal meester de Vries hun mededeelen, dat dit toegestaan kan worden, mits vergoed wordt vuur en licht.

- 24 april 1940. Meester de Vries deelt mede dat het plan voor schoolbescherming goedgekeurd is, enkele gereedschappen worden verstrekt.

- 26 januari 1940. Meester de Vries deelt mede dat hij een samenspreking gehad heeft met de burgemeester en het hoofd der luchtbescherming die van ons vroegen een plan te willen opmaken ter beveiliging van onze school.

- 6 augustus 1940. Er dient nog vermeld te worden, dat door de oorlogsomstandigheden op 10 mei aan de benoeming van een tijdelijke onderwijzer niet doorgewerkt is, waarop al gauw vernomen werd dat onze onderwijzer Enter terug kwam.
De onderhoudscommissie deelt mede opdracht gegeven te hebben tot het lakken der banken, en stelde de noodzakelijkheid voor van het buitenverven der school, waartoe werd besloten. Ook in de speelplaats moet nodig zand bijkomen. De voorzitter zal zien dit van T.C.L. te krijgen. Ook zal hij met de gemeentearchitect spreken over het schilderen van het aangebrachte hout voor de ramen.

- 23 oktober 1940. Ingekomen stukken
Van het departement is ingekomen een schrijven waarin gevraagd wordt opgave te verstrekken aangaande het personeel of zij eventueel ook van joodsche afstamming zijn. De desbetreffende formulieren zullen door het hoofd der school worden aangevraagd.

- 10 december 1940. Van het departement is ingekomen een lijst met een aantal verboden leerboeken. Hierbij zullen we ons aanpassen en de betreffende boeken uit de kasten verwijderen.

- 19 mei 1941. Ingekomen stukken.
Van de burgemeester is vergunning binnengekomen voor aanschaffing van een handleiding plus leerboeken voor Duitsch voor het 7e leerjaar.
De burgemeester geeft kennis dat er geen bezwaar bestaat bij de secretaris-generaal, dat het hoofd der school de vitaminetabletten distribueert bij de ouders, mits zulks wekelijks geschied.
Verder wordt gesproken over de inenting der kinderen. Volgens medische inlichtingen bestaat hiertegen geeen bezwaar.

- 7 oktober 1941. Van de gemeente komt het bericht om kinderen van Joodschen bloede van onze scholen te verwijderen. De schoolraad adviseert hier afwijzend tegenover te staan op grond van de Heilige Schrift.

- 6 maart 1942. Wegens schaarste aan brandstof en op verzoek van de Burgemeester is de school momenteel gesloten. Na eenige bespreking hierover wordt besloten de kinderen vanaf klasse drie eenig huiswerk te laten maken.

- 6 december 1943. Wegens gebrek aan materiaal wordt geen handwerkonderwijs meer gegeven. Verder deelt de voorzitter aan het bestuur mede, hoe na bespreking met inspecteur, burgemeester en hoofden der beide scholen overeengekomen is onze school voor de middagen af te staan voor het openbaar onderwijs.

Vervolgens ingekomen stukken.
Van het Departement betreffende verspreiding van pamfletten, verboden boeken en pensioenrechten van in krijgsgevangenschap teruggevoerde onderwijzers, hetgeen voor kennisgeving wordt aangenomen.

- 1944. Deze vergadering is bijeen geroepen, omdat er sprake is, dat de Duitsche bezetting de gebouwen van de vereeniging T.C.L. zal vorderen en onze school dan waarschijnlijk voor de patienten van de stichting zal gebruikt moeten worden.

- 16 februari 1945. Door welwillendheid van de directeur van T.C.L. kan onze school deze winter ondergebracht worden in de vlechterij van genoemde stichting, zodat het onderwijs wegens de koude voortgang kon hebben, hetwelk in ons schoolgebouw onmogelijk zou geweest zijn, daar er geen brandstof verstrekt wordt. Naar aanleiding hiervan deelt Oosten nu mede, dat we vermoedelijk het veld zullen moeten ruimen, daar de stichting Dennenoord te Zuidlaren waarschijnlijk moet evacueren en er dan
ook een gedeelte van de patienten in Wagenborgen moet worden ondergebracht.

- 22 juni 1945. Ingekomen stukken
1e. Van de schoolraad dat deze weer functioneert.
2e. Van het Provinciaal Bestuur een lijst waarin een serie verordeningen van de bezetter zijn opgeheven en eenige voorloopig nog gehandhaafd zullen blijven.
3e. De gemeente vraagt opgaaf van schade tengevolge van oorlogsgeweld.
3e. De gemeente vraagt opgaaf van schade tengevolge van het ooilogsgeweld.

- 5 oktober 1945. Medegedeeld werd dat voor verwarming in totaal 60 bonnen verstrekt zijn, die per periode zullen worden aangewezen.

- 2 juli 1946. Er zal een schoolreisje georganiseerd worden voor de hogere klassen, waarschijnlijk naar Emmen.

Notulen van een korte samenspreking van het bestuur na de ledenvergadering op 13 september 1946. Allereerst wordt er rapport uitgebracht omtrent de samenspreking met naburige schoolbesturen om te komen tot U.L.O. onderwijs in de omgeving.

- 1 november 1946. Timmerman H. Brons en Smid Vroom zullen nogmaals herinnerd worden aan het nog te verrichten herstelwerk aan het school hek. Niets meer aan de orde zijnde gaat v.d. Wolde voor in dankzegging en sluit de voorzitter de vergadering.